1-11.حدود مطالعاتی15
1-12.تعریف اصطلاحات16
1-13. محدودیت ها17
فصل دوم
2-1. ادبیات تحقیق19
2-1-1. دستگاه غدد درون ریز19
2-2. بافت شناسی غده تیرویید21
2-3. جنین شناسی غده تیرویید23
2-4. مکانیسم سنتز هورمون (TSH) تیروتروپین وتنظیم آن24
2-4-1. تنظیم هومون تیروتروپین TSH26
2-5. ذخیره سازی وآزاد سازی هورمونهای تیروئید27
2-6. اثرات هورمونهای تیروئید30
2-7. مشخصات گیاه33
2-8. ساختار شیمیایی موجود در گیاه شنگ33
2-9. خواص درمانی گیاه شنگ34
2-10. پیشینه تحقیق:35
فصل سوم
3-1. مکان آزمایش:42
3-2. اتاق حیوانات43
3-3. مواد مصرفی43
2-4 .لیست دستگاه های مورد استفاده44
3-5. نحوه کار با دستگاه روتاری45
3-6. حیوانات مورد آزمایش46
3-7. شرایط نگهداری46
3-8. تهیه گیاه وعصاره گیری48
3-8-1. جمع آوری گیاه وخشک کردن:48
3-8-2. عصاره گیری گیاه شنگ:48
3-8-4. روش تهیه دوز مصرفی از عصاره49
3-8-5. تهیه الکل 80 درجه49
3-9. روش انجام خون گیری49
3-10. روش خون گیری از قلب باز وتهیه سرم50
3-11. روش سنجش هورمونها52
3-13. ملاحظات اخلاقی52
فصل چهارم
4-1. بررسی وزن موشهای صحرایی نر در هفته ششم انجام تجربیات54
4-1-1. آنالیز دادههای وزن در گروه‌ها نسبت به گروه کنترل54
4-2. آنالیز سطح سرمی T3در موشهای صحرایی نر نژاد ویستار56
4-3. آنالیز دادههای سطح سرمی T4در موشهای صحرایی نر نژاد ویستار58
4-4. آنالیز دادههای سطح سرمی TSHدر موشهای صحرایی نر نژاد ویستار60
4-5. بحث63
4-6. نتیجه گیری68
4-7. پیشنهادات69
منابع و ماخذ70

فهرست اشکال
عنوان شماره صفحه
شکل (2-1) نمایی از غده تیروئید
شکل (2-2) عضلات استرنوماستید
شکل (3-5) فرمول ساختار تری یدو تیرونین
شکل (3-4) فرمول ساختار تیروکسین
شکل (3-5) ساختار هورمون TSH
شکل (3-6) تنظیم فید بکی هورمونهای تیروئید
شکل (3-7) مکانیسم ساخته شدن T3 وT4
شکل (3-8) مراحل سنتز هورمونهای تیروئید
شکل (3-10) شنگTragopogon pratensis
شکل (3-1) دستگاه روتاری، جهت بدست آوردن عصاره خالص گیاه
شکل (3-2) دستگاه روتاری
شکل (3-3) دستگاه سانترفیوژ، برای جدا کردن سرم خون
شکل (3-4) ترازوی دیجیتال، برای توزین دقیق مواد وگیاه
شکل (3-5) عصاره شنگ
شکل (3-6) نحوه باز کردن قفسه سینه
شکل (3-7) نحوه خونگیری از قلب باز

فهرست نمودار
عنوان شماره صفحه
نمودار(4-1) مقایسه وزن موش‌ها در گروه‌های مورد آزمایش 55
نمودار (4-2) تغییرات سطح سرمی هورمون T3 57
نمودار (4-3) تغییرات سطح سرمی هورمون T459
نمودار (4-4) تغییرات سطح سرمی هورمون TSH 61
فهرست نمودار
عنوان شماره صفحه
جدول (4-1) مقایسه وزن گروههای تحت مطالعه با گروه کنترل 54
جدول (4-2) آنالیز دادههای سطح سرمی هورمون T356
جدول (4-3) آنالیز دادههای سطح سرمی T4 جدول (4-4) آنالیز دادههای سطح سرمی TSH58
جدول (4-4) آنالیز دادههای سطح سرمی TSH60

فصل اول

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

کلیات تحقیق
1-1. مقدمه
غده تیروئید و هورمون‌هایآن در تنظیم هزاران فعالیت بدن ضروری هستند(مولر، 12011).تنظیم این هورمونها در بدن یکی از اساسی ترین اعمال فیزیولوژیکی بدن می باشد.مطالعات انجام شده نشان می دهد که تغییردر سطحنرمال این هورمون‌ها موجبناهنجاری‌های فیزیولوژیکی مانندهایپوتیروئیدیسم وهایپرتیروئیدیسم می‌شود. که به دلیل اهمیت این عضو در انسان مورد توجه محققان وپژوهشگران زیادی قرار گرفته است.(کار وهمکاران22002)
امروزه با پیشرفت کشورها وصنعتی شدن جوامع ودر نتیجه ایجاد زندگی ماشینی وهوای آلوده صنعتی موجب ورود مواد سمی خطر ناکی همچون سرب،به محیط زیست واثرات نامطلوب آن بر سیستم فیزیولوژیک بدن واعمال ارگانهای مختلف بدن در نتیجه به خطر افتادن حیات انسان وسایر موجودات شده است.سرب یکی ازفلزات سنگین است که به دلیل استفاده گسترده در صنعت به یک ماده آلوده کننده محیطی تبدیل شده که می‌تواند اثرات زیانباری روی سلامتی انسان داشته باشد (جیوبیری وهمکاران3، 1997؛کمبرلی،41997).سرب میزان محیطی هورمونهای تیروئیدی و میزان پایه ای آنها را تغییر می دهد(گوستافسون وهمکاران، 51989).همچنین محققان نشان دادند که تماس مزمن با سرب باعث هیپوتیروئیدیسم می شود(بنوواکوکورن، 20006).

گیاهان در طول تاریخ به طرق مختلفبر زندگی انسان اثر گذاشته واثرات حفاظتی وپیشگیری کننده آنها درمهار بیماریهای خاص به اثبات رسیده وروز به روز افزایش می یابد. این خاصیت اغلب به‌علت وجود ترکیبات آنتی اکسیدانی در گیاهان از جمله ویتامینC، ویتامینB ، کاروتنوئیدها، لیکوپن‌ها و فلاونوئیدهایی می‌باشد که موجب جلوگیری از آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد می‌شوند(میتراوهمکاران7 ،1998 ؛سان8 ،2000؛ ینگ 9وهمکاران ،2001).
بسیاری از این ترکیبات دارای اثرات پیشگیری کننده بوده و می‌توانند در برخی جوامع با احتمال زیاد در مهار بیماری‌های خاص مورد استفاده قرارگیرند (یوسپا،200010).
گیاه شنگ از جمله مهمترین گیاههان دارویی درطب سنتی ایران می باشد.واثرات آنتی اکسیدانی(حاجی محمودی وهمکاران11، 2012) درمان خونریزیهای گوارشی(سینگ12، 2008)،قابض وترمیم کننده پوستدر مورد این گیاه به اثبات رسیدهاست(گوارا13، 2003).
.
در این میان آنچه که از اهمیت زیادی برخوردار بوده وتا کنون مورد بررسی قرار نگرفته است اثر حفاظتی عصاره شنگ (Tragopogon pratensis) بر رفع مسمومیت ناشی ازسرب درتغییرات غلظت هورمونهای تیروئیدی T3 T4 TSHدرموش‌ صحرایی نرمی باشد.
دراین پژوهش هورمونهای T3 T4 TSHبه عنوان مهمترین هورمورنهای بدن انسان مورد برررسی قرار گرفته وسپس اثر عصاره گیاه شنگ وسرب را نیز بر تغییر غلظت این هورمونها بررسی کرده ایم که نتایج در مجموع بیانگر مسیر روشنی است که بر اساس آن در آینده می توان ارتباط گیاهان دارویی را با برخی از بیماریها مشخص نمود ودر درمان بسیاری از بیماریها از گیاهان بهره جست.
1-2. بیان مسأله
تیروئیدیکی از غدد درون‌ریز خیلی مهم موجودات زنده است که تقریباً همه اعمال بدن را تنظیم می‌کند (کاروهمکاران14،2002).هورمونهای تیروئیدی در تنظیم هزاران فعالیت بدن ازجمله تکوین،رشدومتابولیسم نرمال به‌ویژه در طی تکوین جنین،متابولیسم لیپید،کربوهیدرات،هدایت پیام عصبی،مصرف اکسیژن وتولیدمثل ضروری هستند(مولر15،2011). حفظ هموستاز بدن نکته کلیدی در سلامت انسان به شمار می رود که توسط عوامل متعددی بویژه محور هورمونی هیپوفیز- تیروئیدکنترل می شود.به طوری که کم کاری وپر کاری تیروئید ضمن اختلال در سلامت بدن،هزینه های زیادی را بر بیمارتحمیل می کند.که در بسیاری از مواردامکان جبران آن وجود ندارد(حسینی وهمکاران16، 2010).تیروئید از غدد درون ریز نسبتا درشت بدن مهره داران است. محل قرار گیری آن در جلوی گردن بین غضروف درقی (cricoid)و فرورفتگی سوپراسترنال درست درزیر برجستگی حنجره قرار گرفته وتا جلوی نای(تقریبا حلقه 5و6)ادامه یافته است (لمر ودیوید، 172005، یالسین واوزان18،2006).غدهتیروئید شامل سه مشتق هورمونی یعنی تترایدوتیرونین T)یا تیروکسین) ،تری یدوتیرونین(T) وتری یدوتیرونین معکوس (rT) مشتق شده از اسید آمینه تیروزین میباشد(مولر وهمکاران19، 2011).

هورمون محرک تیروئیدTRHکه از هسته پاراونتریکولار هیپوتالاموس آزاد میشود بر روی غده هیپوفیزقدامی اثر گذاشته وباعث ترشح TSH می گردد(حسینی وهمکاران20، 2010، ملمد21، 2011، هال و گایتون22، 2005) هورمونهایT3 وT4 نیزتحت تاثیر TSHترشح می شوند(کوپر وهمکاران23، 1983).هورمونهای تیروئید با تحریک روند رونویسی از تعداد بیشماری از ژنها،تولید مقادیر زیادی از آنزیمها،پروتئینهای ساختمانی وناقل را تشدید نموده ومتابولیسم پایه را افزایش می دهند(میلر وهمکاران24، 1975، برن وهمکاران25، 1998)
ازگذشته های دور تا به امروز از گیاهان مختلف جهت درمان انواع بیماریها استفاده می گردد با پیشرفت علم وتکنولوژی آزمایشهای مختلفی بر روی گیاهان صورت گرفت تا اثرات شفا بخش گیاهان واثر ویژه هر گیاه بر بافت واندام خاص مشخص شود.گزارشات حاکی از آن است که مصرف گیاهان باعث پیشرفت سلامتی وکاهش بیماری می گردد که به علت انواع گوناگون ترکیبات شیمیایی گیاهی با خصوصیت آنتی اکسیدانی موجود درعصاره آنها میباشد(لیکو، 2004).امروزه با توجه به روند افزایشی بیماریها ،از یک سو واثرات سوء استفاده از داروهای شیمیایی از سوی دیگر سبب شده است که محققان زیادی در صدد دستیابی به داروهایی موثرتر وکم هزینه تر برای بیماران برآیند.

بر این اساس تحقیقات زیادی بر روی گیاهان صورت گرفته است. به همین ترتیب امروزه نسبت تعداد داروهای گیاهی رسمی مورد استفاده در درمان بیماریها در مقایسه با تعداد کل داروهای رسمی در جهان در حال فزونی است این نسبت در کشورهایی همچون چین وهند با حدود بیش از 70درصد دربالاترین مقدار ودرکشورهایی همچون آمریکا با حدود20 درصددر حد پایینی قرار دارد(صدیقی وهمکاران26، 2004)(کالیکستو27،2000). متاسفانه این نسبت در ایران در حد بسیار پایینی است بطوریکه در دهه 1370-1380 کمتر از 1درصد ودر حال حاظر در حدود 5درصداست (آزادبخت وهمکاران28، 2003) (باقری و همکاران29، 2005).
در دهه های اخیر ،آنتی اکسیدانت درمانی به ویژه گیاه درمانی به طور گسترده ای برای پیشگیری از وقوع بسیاری از بیماری ها از جمله بیماری های تیروئیدی مانند هایپوتیروئیدیسم وهایپرتیروئیدیسممورد بررسی قرار گرفته است.از جمله گیاهان مهمی که به دلیل وجود ترکیبات ویژه خود در درمان بسیاری از بیماریها مورد استفاده قرار میگیرد گیاه شنگ است.
شنگ با نام علمی ( PratensisTragopogon) گیاهی علفی از تیره کاسنی ،یک ساله، دوساله یا چند ساله بلندی آن در زمین های رسی 10-15 سانتی متر رویشگاه آن ودر اراضی دشت نسبتا مرطوب وعلف زارها گاهی تا 80 سانتی متر هم می رسد)دیویس30، 1984، بونیر31، 1964،ریچینگر32، 1977). می‌شود. مقدار اینولین در گیاهان مذکور در دامنه‌ی 1 تا 20 درصد نسبت به وزن گیاه تازه وجود دارد (راستال و مارتین33، 2002).
فصل رویش گیاه اردیبهشت تا تیر ماه است(زرگری، 1392) در اغلب مناطق ایران رویش دارد. دارای ترکیبات مهمی مانند: اینولین،اینوزیتول،مانیتول،فیتوسترول وویتامین ها می باشد(دکتر صمصام، 1386).شنگ دارای مقدار زیادی از کلسیم، فسفر، آهن، کاروتن، و اینولین-گلیکوزید است که دارای اثر مثبت بر ارگانیسم انسان و حیوان است (کیریستن34، 1978، وارداواس35، 2006، منکارلی36، 2007).شنگ یکی از منابع ارزشمند اینولین است. اینولین در 115 درصد از گونه‌های گیاهان گلدار مانند پیاز، سیر، مارچوبه، موز، کنگر فرنگی، کاسنی، غده کوکب، تره فرنگی، شنگ و ریشه بابا آدم به طور طبیعی موجود بوده و در ضمن توسط برخی از باکتری‌ها و قارچ‌ها نیز تولید شنگ حاوی ویتامینB6 می‌باشد (پتکووسکا وهمکاران37، 2008) این ویتامین هم به عنوان ضد تهوع عمل می‌کندو هم موجب افزایش رشد بد نمی‌شود(‌گایتون38، 2006)از قسمتهای مختلف این گیاه در درمان بسیاری از بیماریها استفاده می شوداز جمله ریشه های گیاه که دارای اثرات پری بایوتیک است. موجب بهبود عملکرد روده ها.ودستگاه گوارش جذب سموم،وتنظیم فلور روده میشودواز بین بردن اسپاسم عضلانی است(بلیزویچ و وزنیاک39، 2012).بهعلاوهدر طبسنتیبرایکاهشچربیخونودفعسنگکلیهمورد مصرف قرار می‌گیرد(زرگری40،1990؛ شفیع‌زاده41، 2002) همچنین این گیاه برای سوزش سر دل، گرفتگی و سنگ صفرا، آسم و سرفه نافع است (دوشار42، 1942).هنگام قطع کردن گیاه از آن ماده سفید کائوچو مانندی خارج می‌شود که به آن قندرون یا قندران می‌گویند که می‌توان آن را مانند سقز جوید. این ماده در برابر هوا خشک می‌شود. قندرون بسیار سریع الهضم بوده و برای کبد بسیار مفید است و جویدن آن سبب افزایش اشتها و هضم آسان غذا می‌گردد. شنگ از نظر طبع، سرد و خشک است از جمله خواص آن قابض کننده است، خونریزی را بند می‌آورد و اسهال خونی و اسهال صفراوی را نیز قطع می‌کند. عصاره آن مقوی معده است. آشامیدن عصاره آن با سرکه رقیق برای جلوگیری از خونریزی معده مفید است. ضماد آن مقوی اعضای ضعیف و دهانه معده و کبد است. ریشه آن برای بند آوردن چرک گوش مفید است و خشک کننده آن می‌باشد. خوردن برگ و ریشه و گل آن با ماءالشعیر برای قرحه ریه مفید است و عصاره آن برای بند آوردن خونریزی از سینه نافع است و جوشانده آن برای رفع کمی اشتها و اختلالات کبد و پستان و رفع ترش کردن و رفع احساس سوزش در معده و مری مفید است (زرگری43، 1990،میرحیدری، 1377)و به دلیل خواص درمانی در طب سنتی در در مان بسیاری از بیماریها مورد استفاده قرار می گیرد امروزه تحقیقات زیادی برای یافتن ترکبیات موثره گیاهان توسط محققین صورت می گیرد. بر اساس تحقیقات انجام گرفته در گیاه شنگ مشخص شد که این گیاه دارای ترکیبات با توجه به قرن ها استفاده ی
حفظ هوموستاز بدن نکته کلیدی در سلامت انسان است که به وسیله عوامل متعددی بهویژه محور هورمونی- هیپوفیز- تیروئید کنترل میشود. به-طوریکه کم کاری و پرکاری تیروئید ضمن اختلال در سلامت بدن هزینه-
های زیادی را بر بیمار تحمیل میکند که در بسیاری از موارد امکان جبرانآن وجود ندارد.
به طور طبیعی فلزات سنگین عناصری هستند که دارای وزن اتمی 54/63 تا 59/200 گرم بر مول بوده و وزن مخصوص آنها بیشتر از 4 گرم بر سانتیمتر مکعب می باشند. اغلب به علت این که غلظت فلزات سنگین کمتر از یک درصد است آنها را جزء عناصر کمیاب طبقه بندی می کننددر بین فلزات سنگین سرب بیشترین آلوده کننده محیط است (سلت وهمکاران44، 1998، یانگ وهمکاران45، 2000)افزایش آلاینده های محیطی به ویژه فلزات سنگین ، زاییده ی صنعتی شدن جوامع بشری است . سرب عنصری فلزی و نرم به رنگ سفید مایل به آبی است که فوق العاده سمی می باشد. این عنصر دارای جلای فلزی، رسانایی پایین و خاصیت چکش خواری و مفتول پذیری است و مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد (تام46، 1995)

1-3. مهمترین منابع آلودگی های سرب
سرب از طرق مختلف وارد زندگی ما شده وسبب اثرات سوء زیادی برسلامت انسان وسایر جانداران می شود مهمترین راههای ورود سرب به محیط زندگی م عبارتند از:.حمل ونقل ترافیک، (یانگ4 و همکاران، 2000)( سلت وهمکاران47، 1998) باتری ها ،روکش کابل،سرامیک،خطوط لوله،گازوئیل وسوخت ناقص خودروها،(گرزا48، 2006). صنایع رنگ‌سازی، اسباب بازی، مخازن نگهداری مواد غذایی و ساخت لوله‌های آب، نفت، ترکیبات سموم کشاورزی (اندرسون49و همکاران، 1996). ، لوله‌های سربی خانه‌های قدیمی، سیم‌های لحیم‌کاری، و حتی در صنایع غذایی،بسته‌بندی‌های غذایی، آرد نان شیرینی، بسته‌بندی‌های شیرینی، محصولات کشاورزی غنی شده با کود، قارچ و علف‌‌کش‌ها، همچنین استفاده از لوله های اتصالات سربی در سیستم آبرسانی خانه‌های قدیمی احتمال آلودگی آب آشامیدنیر ابه دنبال دارد.(اندرسون و همکاران، 1996؛ بلنجر50 و همکاران، 1994).
1-4. منابع وراه های مواجه با سرب:
سرب به طور طبیعی در هیچ یک از سیستم های بیولوژیکی بدن وجود ندارد ولی انسان از طریق وانسان ازطریق منابع محیطی وشغلی در معرض مواجهه با سرب قرارمی گیرد. که عمدتاً عبارتنداز:
* استنشاقی: (هوای آلوده،گرد وغبار، بخار سرب)
* استنشاق15-30 درصد از طریق استنشاق گرد و غبار
* گوارشی: 7-85 درصد از مسیر معدی روده ای در معرض آلاینده سرب قرار می گیرد(لوین51، 2000).
* بلع گرد و غبارآلوده به سرب
مصرف آب ازلوله های سربی)مصرف مواد غذایی (ازظروف دارای روکش سربی ویا ظروف نگهداری غذا که دارای اتصالات سربی است. از طریق جذب مستقیم فلزات سنگین از خاک به وسیله گیاهان و مصرف گیاهان به صورت غذا وارد بدن انسان شوند (اندرسون و همکاران، 1996؛ بلنجر52 و همکاران، 1994)بزرگسالان حدود 5 تا15% وکودکان 30 تا40%سرب وارد شده به دستگاه گوارش را جذب می کنند.
ودرشیر ترشح شده واز جفت عبور میکند قرار گرفتن در معرضسرب مخوصا در سنین پایین میتواند عوارض زیادی را بر جای بگذارد.عوارضی که میتواند ایجاد کد شامل اثر بر تکامل سیستم عصبی،سنتز ویتامینD، تشکیل گلبولهای قرمز،کاهش ضریب هوشی،مشکلات یادگیری،اختلال شنوایی وتغییرات رفتاری است
1-5. اثر سرب بر انسان:
کودکان و نوزادان نسبت به مسمومیت با سرب به دلیل تحمل پایین بدن‌ و همچنین تمایل به ارائه مواد خارجی به عوامل دفاعبسیارآسیبپذیرندوسربتاثیراتفراوانوپایداری برسلامت آنها به ویژه تکامل مغز وسیستم عصبی شان می گذارد (هرناندز و همکاران، 2002). سربباعبورازجفتمیتوانداثراتعمیقیبرتکامل جنین داشته باشدبریسلروگلدستین53، 1991)جذب سرب در دوره جنینی5 برابر بیشتر از سایر مراحل زندگی است (بوردیت9، 1986، اشنایدر54وهمکاران، 2005درمواجهه با مقادیر زیاد،سرب به مغزوسیستم عصبی مرکزی حمله می کند. سرب در دوره تکامل مغز موجب بروز اثرات غیر قابل برگشت بر تکثیر وتمایز سلولی و سیناپتوژنز شده (بوردت4، 1986، اشنایدروهمکاران، 2005). وسبب تغییرات بافتی، نوروشیمیایی، فراساختاری و رفتاری می شود(کوررا55 و همکاران، 2004).
1-6. اثر سرب بر بالغین:
سرب یکی از چهار فلزی است که بیشترین عوارض را بر سلامتی انسان دارد.. سرب تاثیرات طولانی مدتی بر بالغی نمی گذارد که از آن جمله می توان به افزایش فشارخون، آسیب به سلولهای خون (سونگ5 وهمکاران، 2003،، شارپ7 و همکاران، 1987)وآسیب کلیوی اشا رهنمود (آذرنیا وهمکاران 1380). اختلال بیو سنتز هموگلوبین و کم خونی، اختلال سیستم اعصاب مرکزی ومحیطی،سیستم ایمنی،سیستم تولید مثلی،سیستم غدد درون ریز،سیستم گوارشی، اثرات کلیوی وکبدی، اختلال در بیوسنتز هموگلوبین، استخوان دندان واثر چند گانه دارد. سمیت سرب یک مشکل واضح است ووابسته به فرم شیمیایی گروه عمل کننده،زمان وشدت تماس با آن است (عبدالوهب وهمکاران56، 2006، زو وهمکاران57، 2005)
آسیب به مغز، ناباروری مردان، کاهش قدرت یادگیری و اختلالات رفتاری در کودکان بامقادیر بالای سرب نیز موجب سقط جنین، زایمان بچه مرده،زایمان پیش از موعد،وزن کم موقع تولد از عوارض منفی افزایش غلظت سرب در بدن است) راسکین58، 19934)سمیت سرب بر روی سیستم هایی مانند ،سیستم قلبی عروقی، وخون ساز، ع??ممسموم?تباسربعبارتند ازب?اشتها??،تهوع و استفراغش?ری رنگ،ب?حال?،سوزش دهان، دلدرد، مدفوعخون??اس?اه، ا?جادخط آب? روی لثه،تشنج،کاهش رشد و کاهشبهرههوش? افرادبه و?ژهدرکودکانبه طور کلی فلز سمی سرب با القاء تولید رادیکال های آزاد ومتعاقب آن استرس اکسیداتیو،اثرات مختلفی بر سلولها وارگانهای بدن بر جا می گذارد واین فلز دو ظرفیتی می تواند به عنوان یک مهار کننده، آنزیمهای کبدی را تحت تاثیر قرار داده وعملکرد آنها ودر نهایت سلول را دستخوش تاثیر قرار دهد(بشیر وهمکاران59، 2006، شیخ وهمکاران60، 1999).
در این میان در پیشگیری از اثرات سوء سرب بر ارگانهای مختلف بدن مطالعات بسیار زیادی صورت پذیرفته وبسیاری از محققین به این نتیجه دست یافتند که حضور ترکیبات آنتی ‌اکسیدانی می‌توانند نقش بسیار مهمی در خنثی‌سازی بعضی ازاثرات سمی سرب ایفاءکنند (دووان61 و همکاران، 1988، تندن62 و همکاران، 1989).
آنتی اکسیدانها با ایجاد نقش دفاعی خود در برابر رادیکالهای آزاد سبب مهار رادیکالهای آزادمی شود(ورما 2007)استفاده ازآنتی‌اکسیدان‌ها،انتخاب دیگری را برای درمان ایجاد کرده که در آن مانند درمان باشلاته(داروی ویژه درمان آلودگی سرب، که بیمار حتماً باید از منبع آلودگی دورگردد وسپس درمان آغاز گردد)،احتیاجی به انتقال بیمار به محلی دور ازمنبع آلودگی سرب نیست (گورر63 و همکاران، 2000).
سرب بهعلت تمایل بـه غـشاء سـلولی و میتوکنــدری باعــث اخــت?ل فــسفر ی?سیوناکــسیداتیو و پمــپ ATPase-Na/K وکلسیمشده و باعث مسمومیت سلولیمیشـود. در غلظت سرب خـون بـه بـیش از 10-15 میکروگـرم درصـد احتمـال مسمومیت بیشتر است (بارانوسکا 1995 لئونگ وهمکاران1993) کاهش آهنخون منجر به افزایش جذب و احتباسسرب در بافتها و بروز آثارسمی منجمله کـاهش وزن نـوزاد (گنزالس کاسیووهمکاران 1997) میشود.
ع?ئممسمومیتبـاسـرب در افـرادبـالغ درد شـکم،کـمخونی،خستگی،درد مفاصل،سـردرد،ضـعفحافظـه و نـاتوانی در تمرکز، آتاکسی و نوروپـاتیمحیطـی ودر کودکـان دردشـکم و کـمخونی (گنزالس کاسیو64، 1997)در دهــههــای اخ?ــر، آنتــ? اکســ?دانت درمــان?بــه و?ــژهگ?اه درمان?بهطورگسترده ای برایپ?شگ?ری از وقـوعبسـ?اری از ب?ماریهاموردبررس?قرارگرفتـه اسـت . مطالعـات ز ?ـادینشان دادندکـهمکمـلهـای آنتـ? اکسـ?دان?نظ?ـرکورکـوم?نموجوددر زردچوبهباعثتحفاظ در برابر آس?بهایعصـب?ناش? از افزا?ش راد?کال آزاد (گمزپینیلا65، 2008).
1-7. اهداف تحقیق
1-7-1.هدف کلی
بررسی اثر حفاظتی عصاره شنگ(Tragopogon pratensis) بر رفع مسمومیت ناشی ازسرب درتغییرات غلظت هورمونهای تیروییدی(T3 T4 TSH)موش‌ صحرایی نر.
1-7-2.اهدف جزئی
تعیین اثر استات سرب بر تغییراتغلظت هورمونهای تیروییدی (T3 T4 TSH)موش صحرایی نر.
تعیین اثر تیمار (دوز کم) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ بر تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدی
(T3 T4 TSH)موش صحرایی نرالقا شده با استات سرب.
تعیین اثر تیمار (دوز متوسط) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ بر تغییراتغلظت هورمونهای تیروییدی
(T3 T4 TSH)موش صحرایی نرالقا شده با استات سرب.
تعیین اثر تیمار (دوزبالای) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ بر تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدی
(T3 T4 TSH)موش صحرایی نرالقا شده با استات سرب.
1-8. فرضیات تحقیق
بین مصرف استات سرب و تغییرات غلظت هورمونهای تیرویید موش صحرایی نر ارتباط معنا‌داری وجود دارد.
بین مصرف توامان استات سرب و (دوز کم) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ و تغییرات غلظت هورمونهای تیرویید)در موش صحرایی نر ارتباط معناداری وجود دارد.
بین مصرف توامان استات سرب و (دوز متوسط) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ و تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیدر موش صحرایی نر ارتباط معناداری وجود دارد.
بین مصرف توامان استات سرب و (دوزبالای) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ و تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیT3 T4 TSHدر موش صحرایی نر ارتباط معناداری وجود دارد.
1-9. پرسشهای تحقیق
رابطه بین مصرف استات سرب و تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیT3 T4 TSH موش صحرایی نر چگونه است.
رابطه بین مصرف توامان استات سرب و (دوز کم) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ و تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیT3 T4 TSHدر موش صحرایی نرچگونه است
.رابطه بین مصرف توامان استات سرب و (دوز متوسط) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ و تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیT3 T4 TSHدر موش صحرایی نرچگونه است
.رابطه بین مصرف توامان استات سرب و (دوز زیاد) عصاره هیدرواتانولی برگ گیاه شنگ و تغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیT3 T4 TSHدر موش صحرایی نرچگونه است
1-10.اهمیت مطالعاتی
از انجا که تا کنون مطالعاتی دررابطه با خواص آنتی اکسیدانی گیاه شنگ بر روی هورمونهای T3 T4 TSH.به عنوان مهمترین هورمورنهای بدن انسان صورت نگرفته است لذا با توجه به اهمیت فیزیولوژیک غده تیروئید اثر حفاظتی عصاره شنگ(Tragopogon pratensis) را بر رفع مسمومیت ناشی از سرب برتغییرات غلظت هورمونهای تیروییدیموش‌ صحرایی نرانجام داده ایم
1-11.حدود مطالعاتی
مطالعه حاظر بر روی موشهای صحرایی نر صورت پذیرفته وبه بررسی اثرات توامگیاه شنگ واستات سرب برسطح سرمی هورمونهای تیروئیدیT3 T4 TSHدر موشهای صحرایی نر می‌پردازد. متغیرهای اصلی مورد بررسی، متغیرهای مستقل تلفن همراه و استرس صوتی و وابسته هورمون‌های T3 T4 TSH می‌باشد.
1-12.تعریف اصطلاحات
الف)سرب:عنصری فلزی و نرم به رنگ سفید مایل به آبی است که فوق العاده سمی می باشد. این عنصربیشترین آلوده کننده محیط است و اثرسوء بر سلامتی انسان وسایر جانداران دارد.
ب)استرس اکسیداتیو:نشانگر عدم تعادل بین تولید وظهور انواع رادیکال آزاد اکسیژن وتوانایی سیستم بیولوژیک برای سم زدایی ویا ترمیم آثار مخرب آنهاست استرس اکسیداتیو به وضعیتی اشاره دارد که توانایی سیستم بیولوزیک برای سمزدایی ویا ترمیم آثار مخرب انواع رادیکالهای آزاد اکسیژن به قدر کافی نباشد،لذا آسیبهای اکسیداتیو به سلول،بافت ارگان های بدن را به دنبال خواهد داشت.
ج)عصاره هیدروالکلی گیاهی: عصاره یکی از اشکال دارویی تهیه شده از قسمت‌های مختلف گیاهان دارویی است که شامل حلال مناسبی است که مواد مفید و موثره گیاه دارویی را در خود حل نموده است. عصاره و اسانس‌های گیاهی در صنایع غذایی به عنوان چاشنی، طعم دهنده، نگهدارنده و آنتی‌اکسیدان استفاده گسترده دارند
د) تیروئید:غده تیروئید بزرگترین غده درون ریز در انسان که نقش آن حفظ هوموستازورشد بدنمیباشد
ر)هورمون T3:هورمون مترشحه غده تیروئید است ودارای ساختمان آمینواسید ید دار است و در سوخت وساز پایه بدن تحریک ساخت پروتئین ها،ورشدنقش دارد
ز)هورمون ،4:(تیروکسین): هورمون مترشحه غده تیروئید است ودارای ساختمان آمینواسید ید دار است و در سوخت وساز پایه بدن تحریک ساخت پروتئین ها،ورشدنقش دارد
د)هورمون TSH:در کنترل عملکرد تیروئید نقش داردوعامل اصلی تعیین نقطه تنظیم در محور تیروئید است
1-13. محدودیت ها
1-این مطالعه در حیطه آندوکرینولوزی،از بررسی تغییرات هورمونی در سطح سرمی انجام گرفته ونتایج در این حیطه قابل بررسی است.
2-به منظور انجام آزمایشات هورمونی از کیت های تشخیصی مورد نیاز است که از این نظر با محدودیت های خاصیروبرو هستیم، لذا در کاربرد وبررسی ها وملاحظات خاصی را باید در نظر داشت.
فصل دوم
مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1. ادبیات تحقیق
2-1-1. دستگاه غدد درون ریز
آناتومی وفیزیولوژی غده تیرویید
غده تیرویید یکی از غدد درون ریزنسبتا درشت بدن مهره داران است. محل قرار گیری آن در جلوی گردن بین غضروف درقی (cricoid)و فرورفتگی سوپراستر نال درست درزیر برجستگی حنجره قرار گرفته وتا جلوی نای(تقریبا حلقه 5و6) ادامه یافته استاین غده پروانه ای شکل از دو لوب مخروطی یا بال مانند تشکیل یافته وهر لوب حدود5سانتی متر طول 3 سانتی متر عرض و2 سانتی متر ضخامت دارد.(لیمر ودیوید66، 2005، یالسین واوزن67، 2006).
شکل (2-1) نمایی از غده تیروئید
مشخص کردن مرز بالا وپایین غده باسطح مهره به دلیل حرکت وموقعیت آن در طول بلع دشوار است. (لیمر ودیوید، 2005، یالسین واوزن، 2006، کیم وهمکاران 2013)
قرار گرفته، وزن طبیعی آن در بالغین 20-15 گرم می باشد. لوب راست تیروئید (sdexter)ولوب چپ (sinister)که توسط تنگه میانی (ایسموس)به هم متصل شده اند.لوب راست معمولاکمی بزرگتر وپر عروق تر از لوب چپ است.گاهی لوبی هرمی شکل به عنوان لوب سوم نیز از تنگه (ایسموس)یا دولوب اصلی بیرون زده واز بخش بالایی تنگه تا سراسر غضروف تیروئید تا استخوان لامی گسترش می یابد. لوب هرمی گاهی به صورت کاملا جدا ویا به دو یا چند بخش تقسیم میشود.این لوب با نام هرم لالوت نیز شناخته میشود. (لیمر ودیوید68، 2005، یالسین واوزن69، 2006، دورلند70، 2012).
غده تیرویید توسط یک غلاف فیبری نازک به نام کپسول گلاندولا متشکل از دو لایه داخلی وخارجی پوشیده شده است.ته این کپسول رشته ای،تیغه هایی به داخل پارانشیم غده فرستاده وغده را به لوبولهایی تقسیم می کند وحامل رگهای خونی،اعصاب ورگهای لنفاوی هستند(کوئیرا، 2010).
لایه قدامی غده تیروییدبا عضلات انفراهییوئید وقسمت جانبی آن با عضله جناغی-چنبری -پستانی پوشیده شده است که این عضلات به عنوان عضلات استرنوماستید شناخته شده اند(لیمر ودیوید، 2005، یالسین واوزن، 2006).
شکل (2-2) عضلات استرنوماستید
2-2. بافت شناسی غده تیرویید
غده تیرویید از نظر بافت شناسی ازتعداد زیادی فولیکول بسته (آسینیَAcinni )به قطر 100-300 میکرون ساخته شده است (فاوست وهمکاران71، 2002) ودیواره هرفولیکول از یک لایه سلولهای پوششی مکعبی تشکیل شده ودرون فولیکون پر از یک ماده ترشحی موسوم به کلوئید تیروئید پرشده است. تیروئید تنها غده درون ریز است که در آن میزان بالایی از فرآورده ترشحی ذخیره می شود.بعلاوه این تجمع (ذخیره سازی)در خارج از سلولها در (کلوئید فولیگولها )روی می دهد که آن نیز غیرمعمول است در انسان هورمون کافی درون فولیکولها وجود دارد تا بدون ساخت هورمون اضافه نیاز بدن را تا سه ماه تامین کند شکل سلولهای فولیکولی از سنگفرشی تا استوانه ای کوتاه متغیر است،وقطر فولیکولها نیز بسیار متغیر است.اندازه ونماهای سلولی فولیکولی تیروئید براساس کارکرد آنها متفاوت هستند.غدد فعال فولیکولهای بیشتری متشکل از اپیتلیوم استوانه ای کوتاه دارند،غددی که عمدتا از سلولهای فولیکولی سنگفرشی تشکیل شده اند کم کار تلقی می شوند( کوئیرا72، 2010).
سلولهای اپیتلیال فولیکولی دارای مجموعه های اتصالی تیپیک در قسمت راسی خویش هستند وبر روی یک تیغه قاعده ای تکیه دارند.این سلولها اندامک هایی دارند که نشانگر ساخت وترشح فعالانه پروتئین ونیز فاگوسیتوز وهضم هستند.هسته عموما گرد است ودر مرکز سلول قرار دارد.در قاعده سلولها تعداد زیادی ER خشن و در راس آنها (رو به مجرای فولیکول) کمپلکس های گلژی،گرانولهای تر شحی مملو از ماده کلوئیدی،فاگوزومهای بزرگ وتعداد زیادی لیزوزوم قرار دارند.
غشای سلولی قطب (راسی) سلول دارای تعداد متوسطی میکروویلی است.میتوکندریها وسایر حفرات شبکه آندوپلاسمیک خشن در سراسر سیتوپلاسم پراکنده اند.یک نوع سلول درون ریز دیگر،به نام سلول پارافولیکولی یا سلول C یا سلولهای روشن C. Cellor parafolicular cell Clear Cell (فاوست وهمکاران، 2002، کوئیرا، 2010) علاوه بر سلولهای اصلی فولیکولها،وبه میزان کمتر درون تیغه قاعده ای اپیتلیوم فولیکولی یا به صورت خوشه های جداگانه در میان فولیکولها یافت می شود.سلولهای پارا فولیکولی،که از ستیغ عصبی (که به درون ناحیه روده بدوی رویانی مهاجرت می کنند (مشتق می شوند،معمولا تا حدی بزرگتراز سلولهای فولیکولی تیروئید هستند وخاصیت رنگ پذیری کمتری نسبت کمتری نسبت به آنها دارند.آنها حاوی میزان کمتری شبکه آندوپلاسمیک خشن،کمپلکسهای گلژی بزرگ،وتعداد زیادی گرانول کوچک(به قطر 100تا180 نانومتر)حاوی هورمون پلی پپتیدی هستند( کوئیرا، 2010).
سلولهای پارا فولیکولی تنها حدود یک درصد از غده تیروئید انسان را تشکیل می دهندو باقی مانده غدد اولتیموبرانشیال حیوانات پست تر مانند ماهیها،دوزیستان،خزندگان وپرندگان هستند.این سلولها عامل تولید وترشح کلسیتونین(Calcitonin) هستند که یک هورمون پپتیدی 32 اسید آمینه ای با وزن مولکولی حدود 3400 دالتون است و نقش آن اثر بر متابولیسم کلسیم وفسفر می باشد (فاوست وهمکاران، 2002، گایتون، 2006). و از اعمال آن مهار جذب استخوان توسط استئوکلاست ها است.ترشح کلسیتونین با بالا رفتن سطح کلسیم خون آغاز می شود(کوئیرا، 2010).
2-3. جنین شناسی غده تیرویید
در هفته 3-4 حاملگی غده تیروئید در کف حلق وقاعده زبان دراثر تکثیر آندودرم بین تکمه ایمپا وکوپولا در خط وسط ومحل سوراخ کور ظاهر میشود.سپس این جوانه آندودرمی به سمت جلو رشد کرده و مجرای تیروئیدی زبانی (thyroglossal duct) را میسازد این مجرا بعدا از بین می رود.بافت تیروئید در انتهای جوانه شروع به تکثیر کرده ومهاجرت خود را به سمت جلووخط وسط وموقعیت نهایی آن در گردن یعنی جلو استخوان هیئوئید وغضروف تیروئید ادامه میدهد. این نوع تکامل وجود بافت تیروئید نابجا در هر ناحیه از مسیر مهاجرت غده را به خوبی توجیه میکند. همچنین اگر مجرای تیرا گلوسان از بین نرود ودژنره نشود ممکن است بقایای این مجرا کیست های میکروگلوسال را به وجود آورد (پتسکوویتس وهمکاران، 2004).
هورمونهای غده تیرویید وچگونگی سنتز وترشح آنها
غده تیرویید در مجموع سه مشتق هورمونی یعنی تترایدوتیرونین T)یا تیروکسین)3-5-?3-?5،تری یدوتیرونین(T)( 3-5-?3) وتری یدوتیرونین معکوس (rT) 3-?3-?5 را تولید ورها می سازد. در ساختمان این هورمونها ید واسید آمینه تیروزین دخالت دارداین هورمونها اثر عمیقی در افزایش میزان متابولیسم بدن دارند.فقدان کامل ترشح تیرویید معمولا سبب کاهش میزان متابولیسم پایه به میزان 40 تا 50 درصد کمتر از معمول میشود وترشح زیادی آن هم می تواند متابولیسم پایه را 60 تا100 درصدبالاتر ازحد طبیعی ببرد (مولر وهمکاران، 2011).
(2-3) فرمول ساختار تری یدو تیرونین
(3-4) فرمول ساختار تیروکسین
2-4. مکانیسم سنتز هورمون (TSH) تیروتروپین وتنظیم آن
هورمون محرک تیروئید (TSH) یا تیروتروپین یا (htSH)مولکولی گلیکوپروتئینی با وزن مولکولی359/5 دالتون است و توسط سلولهای تیروتروپیک غده هیپوفیز قدامی تولید وترشح میشود(لالی و همکاران، 1995). این مولکول از دو زنجیره آلفا وبتا تشکیل شده است زیر واحد آلفا در hCGگنادوتروپین انسان ،LHجسم زرد وهورمون محرک فولیکولیFSHمشابه است.تصور میشود تحریک آدنیلات سیکلاز توسط زیر واحد آلفا صورت میگیردزنجیره آلفااز 92 اسید آمینه وزنجیره بتا از 118 اسید آمینه تشکیل شده است (پورسلینی وهمکاران، 2003).
هورمون تیروتروپین همراه پروتئین Gتحریکی G(S) واقع در غشاء سبب فعال کردن سیگنالینگ آنزیمها میشود که در آن PIP2به دو پیک ثانویه IP3 (اینوزیتول تری فسفات) وDAG (دی اسیل گلیسرول) تجزیه میشود که یک مسیر مشترک در تولید بسیاری از سلولهای درون بدن انسان از جمله سلولهای T ایمنولوژیک میباشد.IP3 موجب آزاد شدن یونهای کلسیم از میتوکندری وشبکه آندوپلاسمیک شده، در نتیجه باعث فعال شدن فاکتورهای رونویسی میشود. از سوی دیگر DAG نیز موجب فعال شدن آنزیم پروتئین کینازC(PKC) شده که این عمل باعث فعال شدن عوامل رونویسی در هسته وسنتز TSH وانتشار آن به گردش خون می شود (بورون وهمکاران، 2012).
نقش اساسی تیروتروپین تحریک سنتز هورمونهای تیروئید توسط غده تیروئید است. این تحریک از طریق اتصال به گیرنده های اختصاصی غشای سلولهای تیروئید وافزایش تولیدCAMP بوده وبا افزایش میزان تولید پروتئین،RNA،فسفولیپید،جذب ید از خون،اکسیده وارگانیزه کردن ید،جفت کردنیدوتیروزینها، ذخیره کردن هورمونها،پروتئولیز وآزاد کردن هورمونها وترشح هورمونهای تیروئیدی به داخل خون توسط TSH تشدید میشود وبدون وجود آن متوقف میگردد(گایتون، 2006)
(2-5) ساختار هورمون TSH
2-4-1. تنظیم هومون تیروتروپین TSH
هسته پاراونتریکولار هیپوتالاموس،هورمون تیروتروپین TRHرا ترشح میکند.TRHبا اثر بر غده هیپوفیز باعث تحریک ترشح TSHمیشود این هورمون سبب ترشح دو هورمون T3,T4میشود.سوماتوستاتین نیز توسط هیپوتالاموس تولید واثر معکوس بر تولید TSHغده هیپوفیز داردوباعث کاهش یا مهار آن میشود غلظت هورمونهای تیروئید T3 وT4 در خون وتنظیم رها شدن TSHاز هیپوفیز در زمانی که غلظت T3 وT4 پایین است تولیدTSH افزایش یافته و برعکس،هنگامی که غلظت T3 وT4 بالا است تولید TSHکاهش می یابد،که یک نمونه فیدبک منفی است( گایتون، 2006).
(2-6) تنظیم فید بکی هورمونهای تیروئید

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید